ارز دیجیتال جزو اولین دسته از دارایی‌هاست که در آن می‌توان فعالیت سرمایه‌گذاران را از مجموعه داده‌های انبوه واردشده در دفتر کل عمومی آن استخراج کرد. همان‌طور‌که می‌دانید، دفتر کل عمومی تاریخچه هر عمل انجام‌شده روی زنجیره را ثبت می‌کند.

از‌آن‌جا‌که بلاک چین‌ها گنجینه‌ای غنی از داده‌های مالی باز هستند و فساد در آن‌ها جایی ندارد، می‌توانیم با جمع‌آوری و مطالعه این داده‌ها، احساسات و رفتارهای سرمایه‌گذاران را بسنجیم و معیارهای فعالیت اقتصادی در شبکه‌های بلاک چینی را مشخص کنیم.

تحلیل آنچین رویکردی مبتنی‌بر اصول بنیادی یا فاندامنتال است و به جوّ حاکم در بازار و احساسات یا به‌عبارتی تحلیل تکنیکال ارتباطی ندارد. این نوع تحلیل را می‌توانیم با مشاهده روندهای تاریخی منحصربه‌فرد مربوط به ارز دیجیتالی خاص انجام دهیم. حتی می‌توانیم از آن برای مقایسه ارزهای دیجیتال مختلف و شناسایی کوین‌هایی نیز بهره ببریم که بیشتر یا کمتر از حد معمول ارزش‌گذاری شده‌اند.

برای روشن‌شدن این موضوع، بیت کوین را در نظر بگیرید. ارزش واقعی بیت کوین از دو بخش تشکیل شده است: یکی ارزش مبتنی‌بر حدس‌و‌گمان و دیگری ارزش مبتنی‌بر کاربردپذیری. با تحلیل آنچین می‌توانیم این دو را از هم متمایز کنیم. برای مثال، با بررسی میزان پذیرش کاربر و فعالیت ماینرها از روی داده‌های بلاک چین، می‌توان گفت آیا قیمت فعلی بیت کوین با اصول فاندامنتال توجیه‌پذیر است یا خیر.

تاریخچه تحلیل آنچین

تاریخچه تحلیل آنچین به سال ۲۰۱۱ (۱۳۸۹) برمی‌گردد؛ یعنی زمانی که شاخص Coin Days Destroyed به‌اختصار CDD به‌عنوان معیاری برای ارزش‌گذاری بیت کوین ایجاد شد و اولین شاخصی بود که از قدمت یا سِن آدرس‌های بیت کوین استفاده کرد. بااین‌حال، بسیاری از شاخص‌های مهم آنچین در همین چند سال اخیر ایجاد شده‌اند. یکی از اولین شاخص‌های پرکاربرد آنچین برای ارزهای دیجیتال، نسبت ارزش شبکه به تراکنش (NVT) بود که کریس بورنیسکی (Chris Burniske) و جک تاتار (Jack Tatar) در تابستان ۲۰۱۷ (۱۳۹۵) آن را طراحی کردند.

مقایسه ارزش شبکه با حجم تراکنش‌های ثبت‌شده در بلاک چین به ما کمک می‌کند تا تشخیص دهیم چه زمانی یک ارز دیجیتال بیش‌ازحد معمول ارزش‌گذاری شده است. وقتی ارزش شبکه با حجم تراکنش‌ها توجیه نمی‌شود، نسبت NVT تا حدودی زیاد است. همچنین با درنظرگرفتن حجم تراکنش، اگر ارزش شبکه به‌شکل غیرعادی کم باشد، ممکن است ارزش‌گذاری بیش‌از‌حد معقول باشد. نسبت NVT را اغلب با نسبت قیمت به درآمد برای سهام مقایسه می‌کنند؛ بنابراین، به روشی مشابه می‌توان از آن به‌منظور یافتن ارزهای مناسب برای خرید یا فروش یا نگه‌داشتن استفاده کرد.

مدتی بعد، کارشناسان سعی کردند نسبت NVT را بهبود بخشند و ارزیابی‌های دقیق‌تری انجام دهند. نمونه‌ای از این تلاش‌ها توسعه سیگنال نسبت ارزش شبکه به تراکنش (NVTS) است. این سیگنال با درنظرگرفتن میانگین متحرک (MA) نودروزه حجم تراکنش کار می‌کند. می‌بینیم که روش‌های فاندامنتال ارزش‌گذاری ارزهای دیجیتال به‌طورمداوم در حال تکامل هستند.

نارضایتی از معیارهای پیش‌پا‌افتاده‌ای از‌جمله قیمت یا حجم یا سایر مفاهیم نشئت‌گرفته از بازارهای سنتی و تحلیل تکنیکال باعث شد معیارهای دیگر آنچین مانند ارزش بازار (Market Capitalisation) معرفی شوند. بسیاری از وب‌سایت‌های مقایسه برای رتبه‌بندی ارزهای دیجیتال از همین معیار استفاده می‌کنند. بااین‌حال، از‌آن‌جا‌که ارزهای دیجیتال بیشتر شبیه پول یا کالا هستند تا سهام شرکتی، ارزش بازار معیاری غیردقیق و گمراه‌کننده است. به‌همین‌دلیل، کارشناسان بازهم مجموعه جدیدی از معیارها را طراحی کردند تا به معامله‌گران در ارزیابی دقیق‌تر درستیِ شبکه‌های بلاک چین کمک کنند. بسیاری از این معیارهای جدید بر مفهوم خروجی‌های خرج‌نشده تراکنش (UTXO) متکی هستند.

با ردیابی UTXO می‌توانیم مشاهده کنیم کیف پولی مشخص آخرین‌بار چه زمانی کوین‌های خود را جابه‌جا کرده است یا آدرسی معین چه مدت کوین‌هایش را نگه داشته است. با داده‌های UTXO در یک بلاک چین، می‌توان سیگنال‌های مطمئنی به‌دست آورد؛ به‌همین‌دلیل، تمام معیارهایی که بر این مفهوم متکی هستند، به‌تدریج تکامل یافته‌اند و به معیارهای درون‌زنجیره‌ای مانند ارزش بازار تحقق‌یافته و امواج هودل (HODL Waves) و درصد موجودی در سود یا زیان تبدیل شده‌اند.

ارزش بازار تحقق‌یافته نسخه بهینه‌شده شاخص ارزش بازار است و هیچ‌یک از موانع و اشکالاتی که این شاخص برای تحلیل فاندامنتال ارزهای دیجیتال با استفاده از داده‌های بلاک چین با آن‌ها روبه‌رو بود، ندارد. نیک کارتر و آنتوان لو کالوز (Antoine Le Calvez) این شاخص را طراحی کرده‌اند؛ شاخصی که همه خروجی‌های خرج‌نشده تراکنش را جمع می‌کند و به هریک از این خروجی‌ها، براساس آخرین‌باری که جابه‌جا شده‌اند، قیمتی را اختصاص می‌دهد.

در اکتبر۲۰۱۸، محمود ماروف (Mahmud Marov) و دیوید پوئل (David Puell) نسبت ارزش بازار به ارزش تحقق‌یافته (MVRV) را معرفی کردند. این نسبت را می‌توان اسیلاتوری دانست که ازلحاظ تاریخی بازه‌های خاصی را در نظر می‌گیرد که بیت کوین بیشتر یا کمتر از حد ارزش‌گذاری شده است.

نکته‌ای که در این‌جا باید به آن توجه کنیم، این است که اتریوم به‌عنوان دومین شبکه بزرگ بلاک چینی با بیت کوین و برخی از آلت کوین‌ها متفاوت است؛ بنابراین، برخی از معیارهای اعمال‌شده در بیت کوین و سایر ارزهای مشابه مانند بیت کوین کش و لایت کوین مستقیماً برای اتریوم و بلاک‌چین‌های مشابه آن اجراشدنی نیستند و برای انتقال این معیارها به سایر ارزهای دیجیتال، باید روش‌های مناسب‌تری پیدا کرد.

تحلیل آنچین چگونه به معامله‌گران کمک می‌کند؟

تحلیل آنچین به شیوه‌های گوناگونی می‌تواند راهنمای معامله‌گران باشد. دو شاخص بسیار مهم تحلیل آنچین که در این امر به معامله‌گران کمک می‌کنند، تعداد آدرس‌های فعال و تعداد تراکنش‌ها هستند. این دو میزان تقاضا برای شبکه بلاک چینی و کاربرد آن را نشان می‌دهند. معمولاً وقتی تعداد آدرس‌های فعال و تعداد تراکنش‌ها به‌شدت افزایش می‌یابند، قیمت هم افزایش پیدا می‌کند. حال با‌توجه‌به این دو شاخص، کاربردهای مهم تحلیل آنچین را بررسی می‌کنیم.

کاربردهای تحلیل آنچین

همان‌طور‌که گفتیم، دو کاربرد بسیار مهم تحلیل آنچین عبارت‌اند از: مطالعه رفتار سرمایه‌گذاران و پیش‌بینی حرکت بازار در آینده.

مطالعه رفتار سرمایه‌گذاران

معیارهای آنچین جزئیات رفتارهای خاص سرمایه‌گذاران را ارائه می‌دهند. به‌عنوان مثال، تحلیلگران می‌توانند مدت‌زمانی که یک آدرس ارزهای دیجیتالش را جابه‌جا نکرده است و تعداد سرمایه‌گذارانی که آن ارز دیجیتال را هودل کرده‌اند، بررسی کنند.

اگر تعداد سرمایه‌گذارانی که ارزهایشان را نگه داشته‌اند، افزایش یابد، ممکن است به‌ این معنا باشد که عرضه درگردش آن ارز دیجیتال کم است.

تحلیل آنچین در چنین شرایطی به ما می‌گوید با فرض ثابت‌بودن تقاضا، قیمت این ارز باید افزایش یابد. البته این موضوع نشان‌دهنده اعتماد سرمایه‌گذاران به عملکرد آتی آن ارز دیجیتال هم می‌شود.

پیش‌بینی حرکت بازار در آینده

به همین شیوه می‌توان با مطالعه رفتار سرمایه‌گذاران و سلامت شبکه، راهبردهای معاملاتی را ارتقا داد و حرکت‌های بازار را در آینده بهتر پیش‌بینی کرد.

تعداد آدرس‌های فعال و تعداد تراکنش‌های یک ارز دیجیتال می‌تواند نشانه‌ای از افزایش یا کاهش علاقه سرمایه‌گذاران به آن ارز باشد.

وقتی این دو شاخص از هم بسیار دور می‌شوند، احتمالاً نشان‌دهنده تمایل شدید سرمایه‌گذاران به معاملات پرریسک (سفته‌بازی) در کوتاه‌مدت است. بنابراین، افزایش و کاهش واگرایی این دو شاخص به‌شکل دوره‌ای به معامله‌گران کمک می‌کند نقاط بهینه‌ای را برای خرید‌و‌فروش پیدا کنند.

به‌جز این دو شاخص، معیارهای دیگری هم هستند که با برآورد نسبت‌های معینی از‌جمله ارزش تحقق‌یافته، اطلاعاتی درباره بازار و رفتار سرمایه‌گذاران ارائه می‌دهند. برای مثال، ارزش بازار می‌تواند به‌معنای مشارکت همه معامله‌گران باشد؛ درحالی‌که ارزش تحقق‌یافته را می‌توان به‌عنوان مشارکت سرمایه‌گذاران بلندمدت در نظر گرفت. بنابراین، به‌جز این دو شاخص می‌توانید از صدها معیار دیگر هم در تحلیل آنچین استفاده کنید.

نسبت MVRV

برای استفاده از این شاخص، ابتدا ارزش بازار تحقق‌یافته را محاسبه می‌کنیم. به‌عنوان مثال، برای این کار قیمت هر بیت کوین را در آخرین‌باری که از کیف پولی به کیف پول دیگر جابه‌جا شده است، در نظر می‌گیریم. سپس، تمام این قیمت‌ها را با‌هم جمع می‌کنیم و میانگین آن را به‌دست می‌آوریم. این میانگین را در تعداد کل کوین‌های در‌گردش ضرب و سپس آن را با ارزش بازار مقایسه می‌کنیم. این شاخص در بلندمدت ارزیابی دقیق‌تری از ارزش بیت کوین در‌اختیارمان قرار می‌دهد. اگر این خط وارد ناحیه سبز شود، یعنی به محدوده کف قیمت در بازار نزولی وارد شده‌ایم؛ بنابراین، زمان مناسبی برای خرید خواهد بود.

تحلیل آنچین چگونه به معامله‌گران کمک می‌کند؟

تحلیل آنچین به شیوه‌های گوناگونی می‌تواند راهنمای معامله‌گران باشد. با‌این‌حال، مزیت اصلی آن این است که رفتار سرمایه‌گذاران و سلامت شبکه را در هرلحظه نشان می‌دهد و می‌توان با کمک آن حرکت بازار را در آینده پیش‌بینی کرد. دو شاخص بسیار مهم تحلیل آنچین که در این امر به معامله‌گران کمک می‌کنند، تعداد آدرس‌های فعال و تعداد تراکنش‌ها هستند. این دو میزان تقاضا برای شبکه بلاک چینی و کاربرد آن را نشان می‌دهند. معمولاً وقتی تعداد آدرس‌های فعال و تعداد تراکنش‌ها به‌شدت افزایش می‌یابند، قیمت هم افزایش پیدا می‌کند. حال با‌توجه‌به این دو شاخص، کاربردهای مهم تحلیل آنچین را بررسی می‌کنیم.